Giriş
Üyelik için: Kayıt olun!
Ana Sayfa arrow Dilbilim Pusula arrow SSS arrow Konuşma Dili ile Yazı Dili Arasındaki Fark
Konuşma Dili ile Yazı Dili Arasındaki Fark PDF Yazdır E-Posta
Yazar: Interpreter   
11 07 2008

Konuşma dili ile yazı dili arasındaki fark her zaman üzerinde düşünülen konulardan biri olmuştur. Tabii, konuşma ve yazı dili derken, bunun içerisine duyma ve okuma olgularını da katmak gerekmektedir. Konuşma dili ile yazı dili arasındaki farklar aşağıdaki başlıklarda sıralanmıştır:

 

Yaş: Konuşma, insanlık çağının başlangıcına kadar, belki de bir milyon yıl öncesine kadar olan bir süreyi kapsamaktadır. Yazma ise, tarihsel açıdan konuşmaya göre yeni sayılabilir. Yazı dilinin ilk olarak millattan önce 3200 yıllarında Mezapotamya'da uygarlık kuran Sümerlerde görüldüğü anlaşılmaktadır. Sümerlerden sonra yazı dili tüm dünyaya yayılmış, dünyanın farklı farklı bölgelerinde değişik yazı sistemleri ortaya çıkmıştır.

 

Evrensellik: Dünyanın her yerinde insanlar konuşabilmektedirler. Ne var ki Sümerler yazı dilini bulmadan önce insanlar okuma yazma dahi bilmiyorlardı. Dolayısıyla, evrensellik açısından düşünüldüğünde, konuşma dilinin yazı dilinden daha evrensel ve daha temel olduğu söylenebilir.

 

Edinim: Genellikle tüm insanlar hayatlarının ilk iki yılı içerisinde konuşmaya başlayabilmektedirler. Üstelik birçok dil yeteneğinin de doğuştan geldiği söylenmektedir. Yazı dili ise konuşma dilinin üzerine inşaa edilebilir. Bir anlamda konuşma dili ile yazı dili arasında öncedenlik ve sonradanlık ilişkisi söz konusudur.

 

Yapının Düzlemleri: Konuşma dili iki temel bölümden oluşmaktadır: Birincisi, anlam taşımayan fonemler veya bir başka ifadeyle sesbirimler; ikincisi ise, anlamı üzerinde taşıyabilen biçimbirimlerdir. Örneğin /a/, /y/, /a/, /k/ sesbirimleri Türkçede "ayak" biçimbirimini oluştururlar. Alfabetik çözümlemeler de bu biçimde yapılmaktadır. Bazı alfabeler sesletim üzerine kurulmuşlardır. Çin alfabesinde olduğu gibi, grafik temelli alfabelerde ise her bir karakter tamamen bir biçimbirime (genellikle bir sözcük) denk gelmektedir.

 

Karşılıklı Bağımlılık: Birçok insan aynı bilgi paketini hem konuşma dili hem de yazı diliyle taşıyabilir. Ancak, konuşma diliyle daha açık/kesin mesajlar konuşucuya iletilir. Görsel olarak alfabetik bir karşılaştırma yapıldığında örneğin Arapçada "masa" sözcüğü /m/, /s/ sessizleriyle gösterilir. Türkçede ise, Arapçada olduğu gibi ünlüler silinmez ve "masa" sözcüğü /m/, /a/, /s/, /a/ sesbirimlerine denk gelen karakterlerle gösterilir. Kısacası, bazı dillerde yazı dili ile konuşma dili arasında oldukça yakın bir bağımlılık varken, bazı dilerde ise bu bağımlılık biraz uzaktır.

 

Geri alınabilirlik/Tekrar edilebilirlik: Manyetik kayıt cihazları bulunmadan önce konuşma dilini saklayabilmek olanaklı değildi. Oysaki yazı binlerce yıl saklanabilir.

 

Edebiyat Kullanımı: Okur yazar olmayan topluluklar şarkılerını, şiirlerini, geleneklerini sözlü olarak yaşatırlar ve yalnızca belleklerinde tutabilirler. Ağızadan ağıza korunan böylesi ürünler sözlü edebiyat içerisinde düşünülebilirler. Yazılı dille yaşayan edebi metinlerin bellekle sınırlı dar bir alanları yoktur. Bu yüzden "edebiyat" kavramının daha çok yazılı eserlere yönelik bir çağrışımı vardır.

 

Prestij: Yazılı dilin gücü her zaman için politik ve ekonomik güçle ilişkilidir. Yazılı dilin gelişmişliği bir prestij kaynağı olarak düşünülmektedir.

 

Standartlaştırma: Konuşma dilinin bölgeden bölgeye değişen bir çok ağzı, diyalektiği vardır. Gelişmeyi ön planda tutan topluluklar, birbirlerini daha iyi anlamak ve daha iyi konuşmak için yazılı dile bir standart getirmeye çabalarlar.

 

Değişim: Konuşma dili sürekli olarak değişmektedir. Yazı dili, genellikle bir ölçünlülük taşıdığı için değişmeye konuşma dilinden daha çok dirençlidir. Yazı dilinin değişime daha kapalı olması yine ölçünlülük ve prestij olgularıyla ilişkilidir.

 

Kaynak: http://www.lsadc.org/info/ling-fields-write.cfm

Son Güncelleme ( 20 01 2014 )
 

Yorumla 

  1. #3 sanane
    2011-10-2415:28:03 bune yaaaaaaaaaaaa
  2. #2 benay
    2011-02-2119:35:23 çok kötü
  3. #1 seda
    2009-05-0715:38:44 güzel deyil ben başka birşey arıyorum burda ne çıkmış

Yorum ekle

:D:lol::-);-)8):-|:-*:oops::sad::cry::o:-?:-x:eek::zzz:P:roll::sigh:
Kalın Italik Altı çizgili Bağlantı Resim Liste Alıntı


Güvenlik kodu
Yenile

< Önceki

Bütün Hakları Saklıdır

turgaysebzecioglu.com sitesinde yer alan özgün yazıların telif hakkı yazarlarına aittir. Kaynak gösterilmeden kopya edilemez, çoğaltılamaz.
turgaysebzecioglu.com